Herdenkingsceremonie voor Samuel Paty in de Tweede Kamer (27 oktober 2020, Den Haag) [fr]

Op 27 oktober 2020 vond in de Tweede Kamer een herdenkingsceremonie plaats voor Samuel Paty, de Franse leraar die op 16 oktober jl. werd vermoord in Conflans-Sainte-Honorine.

In aanwezigheid van Luis Vassy, Ambassadeur van Frankrijk in Nederland, hielden premier Mark Rutte en Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib ontroerende toespraken waarin zij de gemeenschappelijke waarden die ons verenigen benadrukten. De ceremonie werd afgesloten met een minuut stilte als eerbetoon aan Samuel Paty, zijn gezin, zijn naasten en het Franse volk.

Toespraak Premier Mark Rutte

Mevrouw de voorzitter,

Een oud-leerling van Samuel Paty zei in de afgelopen dagen over hem: ‘We wilden hem allemaal als docent hebben.’

Een groter compliment is voor een leraar nauwelijks denkbaar.

Uit alles wat we lezen en horen stijgt het beeld op van een geduldige, humoristische en bovenal bevlogen en betrokken docent.

Iemand die duidelijk en streng kon zijn voor zijn leerlingen, maar die zijn gezag en het respect dat hij afdwong, ontleende aan de open en persoonlijke benadering van de jonge mensen die aan hem waren toevertrouwd.

Zo’n docent die je een leven lang bijblijft.

En juist die man, Samuel Paty, 47 jaar oud, zelf vader van een zoontje van 5, werd op de meest gruwelijke wijze vermoord en verminkt door een islamitische extremist die zelf nauwelijks ouder is dan de leerlingen van Paty.

En waarom?

Omdat hij deed wat hij moest doen: jonge mensen begeleiden in hun groei naar kritische en zelfstandige volwassenheid, in de beste traditie van de Franse republiek waarin het woord burgerschap nog altijd een speciale betekenis heeft.

Je maag draait om en je hart slaat over bij zo’n gruwelijke daad.

En het is moeilijk onze afschuw en boosheid te vatten in woorden die recht doen aan de emotie die we allemaal voelen.

Met ons hart en onze gedachten zijn we bij het zoontje van Samuel Paty, bij zijn familie en vrienden, en bij het Franse volk. We delen in hun rouw, maar ook in de Franse vastberadenheid.

Vanuit het kabinet steunen we onze scholen en leraren onvoorwaardelijk in het belangrijke werk dat zij doen. En samen met hen blijven we waakzaam en strijdbaar, om te zorgen voor een veilige schoolomgeving waarin geen plaats is voor zelfcensuur of taboes.

Want het vrije woord kan en mag nooit geslachtofferd worden op het altaar van extremisme.

Juist in het onderwijs moet die vrijheid er voluit zijn, moeten discussies open gevoerd kunnen worden, met respect voor elkaars achtergrond en opvattingen, maar wel met een open blik.

En we hebben na de brute moord op Samuel Paty ook uit het Nederlandse onderwijs geluiden gehoord dat die vrijheid onder druk staat.

Zo schreef een oud-docent maatschappijleer en docentenopleider over de didactische kracht van de spotprent en hoe extra gemotiveerd hij sinds vorige week is daarmee nieuw lesmateriaal te ontwikkelen.

Maar, schrijft hij ook: ‘Ik weet alleen niet of ik dat nog durf.’

Dat kunnen en mogen we niet laten gebeuren.

Een andere docent maatschappijleer zei het als volgt: ‘Het is mijn taak om kinderen te leren over dit soort onderwerpen te praten. Hoe jonger, hoe beter. (…) We moeten ons niet de mond laten snoeren.’

Mevrouw de Voorzitter,

Met die laatste opmerking kan ieder weldenkend mens het alleen maar hartgrondig eens zijn.

We zullen ons niet de mond laten snoeren.

Vanuit het kabinet steunen we onze scholen en leraren onvoorwaardelijk in het belangrijke werk dat zij doen.

En samen met hen blijven we waakzaam en strijdbaar, om te zorgen voor een veilige schoolomgeving waarin geen plaats is voor zelfcensuur of taboes.

Dank u wel.

Bron :https://www.rijksoverheid.nl/

Toespraak Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib

Op vrijdag 16 oktober, nu anderhalve week geleden, liep Samuel Paty van school naar huis. Hij had zijn laatste geschiedenislessen gegeven voor de herfstvakantie. In die lessen besteedde hij veel aandacht aan burgerschap, zoals alle Franse geschiedenisleraren dat doen na Charlie Hebdo. Paty vond het belangrijk om spotprenten te tonen om de kern te raken, niet wetende dat dat zijn dood zou betekenen. Want juist het vermogen om kritisch na te denken, iets wat Paty probeerde mee te geven aan zijn leerlingen, is een doorn in het oog van de islamisten. Zijn woorden zijn op sociale media gezet en werden hem fataal. Een 18-jarige islamist heeft hem op gruwelijke wijze vermoord.

Dat juist hij, zo’n gedreven, betrokken leraar, zo aan zijn einde moest komen, is voor niemand te bevatten. Samuel Paty zou zijn huis op die vrijdag niet meer bereiken, niet meer genieten van de vakantie die voor hem lag. Hij zal zijn geliefden nooit meer in de armen kunnen nemen, zijn zoontje van 5 niet meer zien opgroeien.

Frankrijk is in rouw. Wij rouwen met hen mee. In Frankrijk is Samuel Paty als een held begraven. Tijdens het eerbetoon aan de voet van de Sorbonne werd een brief van Camus voorgelezen, met een ode aan de leraar: Je suis prof. Hier in Nederland zijn op die dag op verschillende plekken bloemen gelegd. In Amsterdam bij De Schreeuw, het monument ter nagedachtenis aan Theo van Gogh, die ook door een islamist op een gruwelijke wijze werd vermoord, en bij het monument van Spinoza, de man die werd verketterd omdat hij vraagtekens stelde bij de almacht van het geloof. Op al die plekken werden kaarsen aangestoken, kransen van licht rond een inktzwarte gebeurtenis. Symbolisch ook, omdat juist nu de onschatbare waarde van goede leraren zo fel beschenen wordt. Zo’n leraar die we allemaal wel kennen, die ons, zoals de Franse president Macron zei, niet alleen kennis meegaf, maar ook een pad voor ons opende. Die ons leerde kritisch te denken, ons hielp een eigen mening te vormen. Die ons het gevoel gaf dat we ertoe deden en onze betrokkenheid bij de wereld wakker kuste. Zo’n leraar was Samuel Paty.

In dictaturen worden leraren vaak vervolgd. In democratieën vormen ze het fundament, omdat ze jonge mensen spelenderwijs helpen oefenen in samenleven, omdat ze ons de waarden leren omarmen die daarbij horen: gelijkwaardigheid, vrijheid van meningsuiting, respect voor minderheden en vrijheid van religie. Daarom moeten we overal als een cordon om onze leraren heen gaan staan, zodat ze hun werk als fakkeldragers van onze democratie kunnen blijven doen. Net zoals wij dat hier doen in de Kamer. Ook wij mogen niet buigen voor terreur, geen concessies doen aan onze vrijheid, ons niet monddood laten maken door angst, hoe voorstelbaar dat ook is, en nooit verdraagzaam zijn voor onverdraagzaamheid.

Wij wensen zijn nabestaanden en de Franse samenleving veel sterkte en kracht toe in deze moeilijke tijd.

gepubliceerd op 29/10/2020

naar boven