MeliMelo n°10 : "Danser devant le buffet" [fr]

JPEG

Uitdrukking

« Danser devant le buffet » (Dansen voor de keukenkast)

Betekenis

Niets te eten hebben.

Oorsprong

Tijdens dansavonden danst iedereen voor of in de nabijheid van het buffet waarop de hapjes staan uitgestald.
Zodra het signaal komt dat men kan gaan eten, valt iedereen aan. En behalve als duidelijk wordt dat de ingekochte hoeveelheid onderschat is geweest, lukt het iedereen wat eten bemachtigen (zelfs al is dat soms ten koste van bebloede handen door vork- of messteken).
Als bij een dergelijk buffet iedereen toch wat kan eten, waar komt onze uitdrukking dan vandaan?
Het gaat hier eigenlijk om een buffet (keukenkast) in een keuken en als die om welke reden dan ook leeg is heeft men niets te eten. Maar een dergelijke situatie maakt niet echt enthousiast. Wat rechtvaardigt dan het “dansen” voor deze kast ?

Het gaat hier gewoon om een woordspeling, die hoogstwaarschijnlijk dateert uit het einde van de 18e eeuw.
Want het werkwoord fringaler betekende in de 16e eeuw, en nog lang daarna [1], "danser". Fringaler was een combinatie van fringuer voor "springen" of "huppelen" en galer voor "zich vermaken". En iedereen weet dat de fringale, geen nieuwe dans is maar honger of trek hebben. Het verband is dus snel gelegd tussen honger (fringale) voor de lege keukenkast en fringaler ,dus dansen of huppelen ervoor [2].

Voorbeeld

" Heel goed, jongeman”, zei de waardige kunstenmaker tegen hem. “Heel goed, u maakt vanaf dit moment deel uit van mijn grote familie; als wij een goede maaltijd genieten, dan kunt u dat ook, als wij echter moeten « danser devant le buffet”, wat soms gebeurt, is het niet nodig te treuren; de slechte dagen worden bijna altijd gevolgd door betere dagen. "

Eugène François VIDOCQ - Les Vrais Mystères de Paris - 1844

In Nederland

Op een houtje bijten.

Bron: Georges Planelles - Les 1001 expressions préférées des Français - expressio.fr

[1In de 19e eeuw kreeg “fringaler” de betekenis van "marcher ou aller de travers"(scheef lopen). Dit wordt nu echter niet meer gebruikt.

[2En voor degenen die in een gemelijke bui tegenwerpen dat in de keukenbuffet van weleer geen voedsel maar het aardewerk stond, kan ik zeggen dat William Duckett in 1853 schreef: "Het woord buffet wordt nog gebruikt door officieren die de leiding hebben over de service of de bedienden die de maaltijd opdienen. Men maakt op een avond of bijeenkomst waar men danst een onderscheid tussen het buffet en het souper waar men voor aan tafel gaat zitten, terwijl in het eerste geval men staande eet en drinkt. "

gepubliceerd op 11/03/2014

naar boven